ДО
Русский → Qaraqalpaqsha
I с. нескл. муз. do (музыка гаммасының биринши сеси ҳәм нотасы).
II предлог с род. п. 1. (при указании расстояния, промежутка времени) shekem, deyin;
до города осталось пять километров qalaǵa shekem bes kilometr qaldı;
до отхода поезда осталось полчаса poezdiń ketiwine deyin yarım saat bar;
ждать до вечера keshke deyin kútiw;
2. (при указании предела, степени) =sha, =she, deyin, sheyin;
до полной победы tolıq jeńgenshe;
до особого распоряжения ayrıqsha buyrıq bolǵanǵa deyin;
3. (прежде, раньше) burın, sheyin, deyin, shekem;
до революции revolyutsiyaǵa sheyin;
до наступления холодов suwıq túspesten burın;
4.(приблизительно, около) shamalı, jaqın, shenli, deyin, sheyin, =day, =dey;
зал вмещает до тысячи человек zalǵa bir mıńǵa jaqın adam sıyadı;
мороз доходит до сорока градусов suwıq qırq gradusqa deyin baradı;
5. (меньше, не больше) deyingi, sheyingi, jetpegen, shıqpaǵan, tolmaǵan;
дети до десяти лет on jasqa deyingi balalar;
весом до пяти килограммов bes kilogrammǵa deyingi awırlıq;
6. (при указании на лицо или предмет, которого что-л. касается) =ǵa, =ge, =da, =de, tuǵın, maǵan salsańız, maǵan deseńiz, ne degen sonsha;
мне нет дела до этого meniń onda isim joq;
<i>что</i> до... разг. ... qarasań;
...salsań;
<i>что</i> до меня, то я согласен maǵan salsańız, men qayılman;
* до свидания xosh, kórgenshe xosh;
ему не до вас onıń siz qarawǵa halı joq;
до чего... 1) (как) ne degen, qanday;
до чего жарко ne degen ıssı;
2)(какой) qanday, sonshelli;
до чего интерсная книга qanday qızıq kitap;
промокнуть до костей jawınǵa oǵada jawıraw;
я удивлён до крайности men júdá tań qalaman;
до сих пор 1) (о месте) usı jerge deyin, usıǵan shekem;
2) (о времени) usı waqıtqa shekem, házirge deyin;
до того, как 1) (до тех пор) =sha, =she;
ждите до того, как он приедет ol kelgenshe kútińiz;
2) shekem, deyin, =sha, =she;
они будут готовы до того, как он придёт ol kelemen degenshe, olar toyar boladı;
до тех пор, пока sheyin, deyin;
до того, <i>что</i>... 1) (так долго, что) =sha, =she, deyin, sonshelli;
он кричал до того, <i>что</i> охрип onıń baqırǵanı sonshelli, hátte qarlıǵıp qaldı;
2) (до такой степени, что) sonshelli, sonday halǵa deyin...;
он до того устал, <i>что</i> не может двинуться onıń sharshaǵanı sonshelli, hátteki ornınan da qozǵala almadı.
III приставка 1. 1) ҳәрекеттиң ақырына дейин апарылатуғынын көрсетеди, мыс.: дочитать oqıp bolıw;
2) үстине толықтырыўын билдиреди, мыс.: докупить qosıńqırap satıp alıw;
3) «ся» жанапайы менен ҳәрекеттиң керекли я керексиз нәтийжеге жеткенин билдиреди, мыс.: добудиться zorǵa oyatıw;
2. шейинги, шекемги, дейинги, бурынғы деген мәнилерди билдиреди, мыс.: довоенный urıstan burınǵı.
II предлог с род. п. 1. (при указании расстояния, промежутка времени) shekem, deyin;
до города осталось пять километров qalaǵa shekem bes kilometr qaldı;
до отхода поезда осталось полчаса poezdiń ketiwine deyin yarım saat bar;
ждать до вечера keshke deyin kútiw;
2. (при указании предела, степени) =sha, =she, deyin, sheyin;
до полной победы tolıq jeńgenshe;
до особого распоряжения ayrıqsha buyrıq bolǵanǵa deyin;
3. (прежде, раньше) burın, sheyin, deyin, shekem;
до революции revolyutsiyaǵa sheyin;
до наступления холодов suwıq túspesten burın;
4.(приблизительно, около) shamalı, jaqın, shenli, deyin, sheyin, =day, =dey;
зал вмещает до тысячи человек zalǵa bir mıńǵa jaqın adam sıyadı;
мороз доходит до сорока градусов suwıq qırq gradusqa deyin baradı;
5. (меньше, не больше) deyingi, sheyingi, jetpegen, shıqpaǵan, tolmaǵan;
дети до десяти лет on jasqa deyingi balalar;
весом до пяти килограммов bes kilogrammǵa deyingi awırlıq;
6. (при указании на лицо или предмет, которого что-л. касается) =ǵa, =ge, =da, =de, tuǵın, maǵan salsańız, maǵan deseńiz, ne degen sonsha;
мне нет дела до этого meniń onda isim joq;
<i>что</i> до... разг. ... qarasań;
...salsań;
<i>что</i> до меня, то я согласен maǵan salsańız, men qayılman;
* до свидания xosh, kórgenshe xosh;
ему не до вас onıń siz qarawǵa halı joq;
до чего... 1) (как) ne degen, qanday;
до чего жарко ne degen ıssı;
2)(какой) qanday, sonshelli;
до чего интерсная книга qanday qızıq kitap;
промокнуть до костей jawınǵa oǵada jawıraw;
я удивлён до крайности men júdá tań qalaman;
до сих пор 1) (о месте) usı jerge deyin, usıǵan shekem;
2) (о времени) usı waqıtqa shekem, házirge deyin;
до того, как 1) (до тех пор) =sha, =she;
ждите до того, как он приедет ol kelgenshe kútińiz;
2) shekem, deyin, =sha, =she;
они будут готовы до того, как он придёт ol kelemen degenshe, olar toyar boladı;
до тех пор, пока sheyin, deyin;
до того, <i>что</i>... 1) (так долго, что) =sha, =she, deyin, sonshelli;
он кричал до того, <i>что</i> охрип onıń baqırǵanı sonshelli, hátte qarlıǵıp qaldı;
2) (до такой степени, что) sonshelli, sonday halǵa deyin...;
он до того устал, <i>что</i> не может двинуться onıń sharshaǵanı sonshelli, hátteki ornınan da qozǵala almadı.
III приставка 1. 1) ҳәрекеттиң ақырына дейин апарылатуғынын көрсетеди, мыс.: дочитать oqıp bolıw;
2) үстине толықтырыўын билдиреди, мыс.: докупить qosıńqırap satıp alıw;
3) «ся» жанапайы менен ҳәрекеттиң керекли я керексиз нәтийжеге жеткенин билдиреди, мыс.: добудиться zorǵa oyatıw;
2. шейинги, шекемги, дейинги, бурынғы деген мәнилерди билдиреди, мыс.: довоенный urıstan burınǵı.