QÍR
Qaraqalpaqsha
at. 1. Biyik, dóń.
Tawlar astı, qır astı, Aylar boyı adastı.
2. Qurǵaqshılıq jer, teńizdiń jaǵası, dárya boyı.
1. Taw, tóbe, dóń, jota.
Eplep qırǵa shıqtı da, ásten ayaq basıp batısqa júrip ketti (SH.Seytov).
2. Qılısh, qanjar, pıshaq hám taǵı basqa zatlardıń art jaǵı.
Urǵan waqta kerilip, qılıshınıń qır beti, deneniń bárin sıyırdı («Qırq qız»).
3. Kiyimniń búklengen júyi, búklemi, qatlamı.
0 Qır-átirap — aylana-dógerek, ján-jaq.
Olardan jupar iyisler qır-átiraptı ańqıtıp tur (A.Bekimbetov).
Qır kórsetiw — kúsh kórsetiw, aybaslanıw.
Ol úmitiniń úzilerin bilgen soń qattı baqırıp qır kórsetti.
Qır murın — súyir murın.
Ol aqquba, qır murınnan kelgen qayıń jiǵit.
Kóz qırın salıw — qaraw, baǵıw.
Kurı otıra beremen be? — dep ol joldasına kóz qırın saldı (Ó.Xojaniyazov).
Qırı qashıw — sátsizlikke ushıraw, mánisi bolmaw.
Bul kúnleri Omardıń júdá qırı qashıp júr (I.Kurbanbaev).
Qır asırıw — basqa jaqqa jiberiw, alıslatıw.
Salamatdin óziniń shopanına jamandıq islep, onı qazıǵa jamanlap qır asırdı (A.Beǵimov).