QOSSHÍ
Qaraqalpaqsha
at. 1. Járdemshi, qızmetshi, nóker, qatarǵa ergen joldas.
Atqa minip Altınay, Altı jigit qosshı alıp, Maydanǵa sapar qıladı («Qırq qız»).
Ájiniyaz: — Aq Meńesh, rası men shınlaymısań? Sózińe sózim ústem, ańlaymısań? Gúwam joq, jalǵız qosshım bar qasımda, Qosshınıń sózin óziń tıńlaymısań? (Ájiniyaz benen Qız Meńeshtiń aytısı).
Nesiybe — basshı, biz — qosshı (qq.x.n.).
Mıń qosshıdan bir basshı (qq.x.n.).
El kórkeyer basshısı menen, Basshı kórkeyer qosshısı menen, Iytelgi abıroylı bolar, Tazılı qusshısı menen (qq.x.n.).
Qosshı bolmaǵan jigit basshı bola almas (qq.x.n.).
2. Qoldawshı, qayırqomshı.
3. Burınǵı dáwirlerde qız-jigitler aytıstarında qızlarǵa qarata aytılǵan qaratpa sóz.
Jigit: — Ayxan atıń shıǵıptı, Biyádeplik sóz benen, Bilisken adam shıǵıptı, Onı kórdik kóz benen, Jón aldıńa jón tawıp, Júrmediń, qosshım, iz benen, Bizlerdey jigit kelip tur, Dúzer seni tez benen, ...Bayaǵıda oynadıńız, Qıstaw jerde biz benen, Aytaber, qosshım, juwaptı, Ayamay júyrik til menen (Aytıs-juwaplar).
Jigit: — Awa, qosshım! Qaraqalpaq degen xalıq boladı, Qalaǵa barıp, shabaq aladı, Qaytıp kelip, otınıń basına dem saladı, Aspannıń astı keń, Hárkim kóuline kelgenin qıladı (Aytıs-juwaplar).
QOSSHÍLÍQ at. Birewge qızmet etushilik, qosshı bolushılıq.
Tásellesin bermese, Basshılıqtan payda joq, Aǵanıń tilin almasa, Qosshılıqtan payda joq (Termeler).