YAŃLÍ
Qaraqalpaqsha
q.s. Atawısh yamasa atawıshlıq xızmette qollanılıp túrgen, salıstırıw mánisin anlatıwshı tirkáwish.
SHúw-shúwleydi, gúńkildeydi kúlmeydi, ne qıların bilmeydi, Janǵa awır tiygen yańlı usı kesh (I.YUsupov).
Qız, jigitler yańlı báhár, Poezd minip júrgen eken (S.Nurımbetov).
Ańamxor at yańlı — adam tisleytuǵın atka megzee.
Jaraǵan túyedey burqıradı ol, Adamxor at yańlı umtıladı ol (I.YUsupov).
Lala yańlı — qızıl gúlge usaǵan.
Júrek bawrım lala yańlı kún bolıp, Qara shashım tozdı páriyshan bolıp (I.YUsupov).
Húr yańlı — awıs. periniń qızı sıyaqlı, peri qızına usaǵan.
Baǵ ishinde dur yańlıdı (A.Muwsaev).
Gúl yańlı — awıs. Gúlge usaǵan, gúl tárizli.
Húr kibi báhár júzleri, Gúlziyba qız gúl yańlıdı (Átesh).
Altın yańlı — awıs. altın sıyaqlı, altın tárizli.
Suwdan shıqqan balıqlarıń, Altın yańlı kórinedi (T.Seytmamutov).
Jıldırım yańlı — awıs. kóz ilmeytuǵın júyrik.
Minipseń, jıldırım yańlı, At pa, eshek pe, pıraq pa? (Berdaq).
SHeker yańlı — pákize, ándamlı, Jarqıraǵan ayday júzleriń seniń, SHeker yańlı paldan mazalı sóziń (Átesh).
Alma yańlı — awıs. sulıw formalı.
Qara meniń kózime.
Alma yańlı júzime (A.Begimov).
Miywe yańlı — awıs. miywe tárizli.
Erkin pisken miywe yańlı baǵdarda.
Zeyinim ashar, kuwandırar, balqıtar (Á.SHamuratov).
Ot yańlı — janıp turǵan ot sıyaqlı.
Ol endi jańa alısqan ot yańlı tutanıp kiyatır (Ó.Xojaniyazov).
Qamır yańlı jibisiw — awıs. jumsaq, bılqıldaq.
Qamır yańlı jibisip jer tonları, Ámiwde sen júrip eridi muzlar (T.Seytjanov).
Adam yańlı — awıs. adamǵa usaǵan, adam sıyaqlı, tárizli.
Bizde kúsh bar, tábiyattı etip qul, Adam yańlı sóyletemiz berip til (Ád.
alm.).
Gilem tóselgen yańlı — awıs. gilem sıyaqlı, gilemge megzee.
Kók-kóńbek, ushı joq, kózlerin jetpes, jerge sulıw gilem tóselgen yańlı (Á.SHamuratov).
Báhár yańlı nurlanıw — awıs. kórkeyiw, dolanıw.
Báhár yańlı nurlandı, Gúller kibi ırǵaldı (Ád.
alm.).
Soqpaq yańlı bolmaw — soqpaqqa usamaw, unamaw.
Soqpaq yańlı bolmas aqmaqqa gúzar («Ámiwdárya» j.).
Gáwhár yańlı — gáwhár sıyaqlı, tárizli, gáwhárǵa usaǵan.
Kózin súzip, qaslarındı qaqqanda, Judırlatıp yańlı gáwhár taqqanda (Átesh).