YAR
Qaraqalpaqsha
at. 1. Jaqın adam, dos, qollawshı, mehriban.
Qızın oylap qıladı zar, SHıqpaǵan ǵana janı bar, Qudayım bolǵıl maǵan yar, Dep zar jılap júrgen eken (Berdaq).
2. Súygilik, bir-birin súygen, jaqsı kórgen qız hám jigit.
Tal burımın yar qayırıp, Ash beline taslaydı (T.Seytjanov).
Kisi yarına sóz salma, Óz yarıńnan qaladursań (Berdaq).
Súyikli yar, súygen yar — jaqsı kórgeni, qálegeni, unatqanı.
Biraq, joq ol súyikli yar, Kim bilsin ol qayda ketti (B.Ismaylov).
Sóylep turıp súygen yarıń, Birge desip shiyrin janıń (Á.SHamuratov).
Súygen yarın qushıw — súyiw, jaqsı kóriw.
Muradıma jetpey kewlim tasar ma, Malsız jigit súygen yarın qushar ma (A.Dabılov).
YArı sınaw — sınaqtan ótkeriw.
Ábdiramannıń keldi arı, Otırǵanday sınap yarı (SH.Artıq).
YArınday qılıw — awıs. yarınday kóriw, qásterlew, qádirlew.
Álpeshleydi yarınday qıp, Óneri edi súyip alǵan (SH.Artıq).
YArlıq etpew — yar bolmaw.
Biráwdiń yarı birewge yarlıq ete me, qurǵan qızaw (K.Sultanov).
Sáwer yar — jaqsı kórgen, unatqan.
Birewler balasın, kelinsh ekler sáwer yarların sorap atır (Ó.Xojaniyazov).
YAr tutıw — súyiklik tabıw.
Júweri ektim kendir menen aralas, Bir yar tuttım orta boylı qálemqas (qq.x.q.).
YAr bolıw — unaw, jaraw.
YArım bolsa xosh qılıqlı, Maǵan qanday baxıt deyseń (Ó.Xojaniyazov).
YAr keliw — awıs. úmit etiw, kútiw.
SHarıq iyirip sozıp saldım iyikke, YAr keldi dep juwırıp shıqtım biyikke (qq.x.q.).
YArına ahıw-zar etiw — intizar etiw, ıntıqgırıw.
Birewdi ulına, birewdi yarına ahıw-zar etip, júreklerin kúydirgen sen urıs! (Ó.Xojaniyazov).
YArın qushaǵına qısıw — qushaǵına alıw.
Qaraysań da ótken kisige: Qushaǵına yarın qısıp ap (T.Seytjanov).
YArın esine túsiriw, yarın yadına túsiriw — yadına keltiriw, oylaw.
YArın esine túsirip, kóz aldılarında elesletkendey túr bildirip otır (Ó.Xojaniyazov).
Ol da yarın yadına túsirdi me, álle xat kelmeǵenine renjidi me? (Ó.Xojaniyazov).
YAr izlew — yar tabıw, qıdırıw.
Bir minásip yar izlesem, Qarıydarım sen meniń (T.Seytjanov).