⬅️ Basqa sóz izlew
LatinКирил

FRAZEOLOGIYALÍQ

Qaraqalpaqsha

kel. Frazeologiyaǵa tiyisli. Frazeologiyaǵa baylanıslı, frazeologiyaǵa qatnası bar, frazeologiyaǵa qaraslı, frazeologiyaǵa tán. Bunda bir frazeologiyalıq sóz dizbegi ekinshi bir frazeologiyalıq sóz dizbegi menen mánilik jaqtan jaqın boladı (E.Berdimuratov). Al, mına sinonimlik sıńarlar frazeologiyalıq sóz dizbekleriniń ózinen turadı (M.Qálenlerov). Frazeologiyalıq ótlespe — turaqlı sóz dizbeklerinen jasalıp mánileri awıspalı obrazlı bolıp kelgen sóz dizbegi. Al, kerisinshe frazeologiyalıq ótlesiwler ekinshi bir ótkir hám pútkilley awısıp ketken pútin mánige iye (E.Berdimuratov). Bunda frazeologiyalıq ótlesiw jeke bir gáp xızmetinde de qollanılıp tur (M.Qálenlerov). Frazeologiyalıq dizbek — bir sóz ekinshisi menen tıǵız baylanısıp dizbeklesip keliwi. Frazeologiyalıq dizbekler kóbinese obrazlılıqqa hám mánilik ótkirlikke iye bolıp keledi (M.Qálenlerov). Frazeologiyalıq dizbeklerdiń turaqlılıǵı ayqın nárse (E.Berdimuratov). Frazeologiyalıq birlik — turaqlı sóz dizbeginiń qásiyetine iye bolıp, ayırım sózlerdiń tuwra mánisin pútkilley joǵaltpay, awıspalı mánige iye bolıp keledi. Qaraqalpaq tilindegi frazeologiyalıq birlikler de mine usı tiykarǵı belgiler menen xarakterlenedi (E.Berdimuratov). Frazeologiyalıq birlikler ádebiy shıǵarmalarda jiyi qollanıladı, sebebi sóz obrazlılıǵı kórkem súwretlewdiń tiykarǵı elementleri bolıp tabıladı (M.Qálenlerov). Frazeologiyalıq ańlatpa (sózler) — naqıl-maqallar, aforizmler, gónergen obrazlı sózlerden quralǵan sóz dizbegi. Frazeologiyalıq ańlatpaǵa geypara qanatlı sózler hám sóz dizbekleri jatadı (M.Qálenlerov). Qaraqalpaq tilinde frazeologiyalıq ańlatpalar jiyi ushırasadı (E.Berdimuratov). Frazeologiyalıq baylanıs — sózlerdiń bir-biri menen mánilik jaǵınan qatnasları. Olardıń tiykarǵı tipleri erkin frazeologiyalıq baylanıslı funktsionaldıq-sintaksislik leksikalıq mánilerden ibarat (E.Berdimuratov). Olar erkin frazeologiyalıq baylanısqan hám basqa sózler menen dizbeklesip kelip bir sóz ekinshisi menen baylanısadı (M.Qálenlerov). Frazeologiyalıq oborot — sózlerdiń belgili bir grammatikalıq qásiyetlerge iye til birlikleriniń sintaksislik birikpesi, toplamı. Olardı frazeologiyalıq oborotlar dep te ataydı (M.Qálenlerov). Frazeologiyalıq sinonimder — belgili bir tildegi frazeologiyaǵa baylanıslı sóz dizbeklerinen bolǵan sinonim sózler. Frazeologiyalıq sinonimlerde emotsionaldıq-ekspressivlik, stillik máni oǵada kúshli seziledi (M.Qálenlerov). Frazeologiyalıq sózlik — belgili bir tildegi frazeologiyalıq sóz dizbekleriniń jıyındısınan dúzilgen sózlik. Frazeologiyalıq sózlik dúziw protsesinde joqarıda keltirilgen leksika-grammatikalıq belgilerin názerde tutıp, hár bir sózge belgili anlatpa kórsetiledi (M.Qálenlerov). Bul aytılǵanlar qaraqalpaq tiliniń frazeologiyalıq sózligin dúziw protsesinde tiykarǵı jol-joba boladı (M.Qálenlerov).