BIRDEN
Qaraqalpaqsha
r. Qápelimde, ańsızda, tosattan, kútpegen jerden, tez.
Birden kún boran bolıp ketti (N.Ostrovskiy).
Birden aytıw — sol waqıtta, hápzamatta, tezden juwap qaytarıw.
Topa-torıstan birden aytıw da kıyın eken (Ó.Xojanov).
— Joq, — dep birden juwap ayttı, ... (SH.Artıq).
Birden irkiliw — toqtaw, gidiriw.
Azannan beri burqasınlaǵan qar birden irkilip qaldı (T.Qayıpbergenov).
Qal bay birden irkilip, bizlerge qaradı (T.Qayıpbergenov).
Birden túsiniw — dárriw, tez, jıldam.
Jumagúl jas emes, bunıńday nárseni basınan keshirgen, birden túsindi (Ó.Ayjanov).
Birden suwıtıw — tez, shaqqan, sol waqıtta, sol zamatta.
Qún birden suwıttı (T.Qayıpbergenov).
Birden tuwlaw — julqınıw, tartınıw.
Kiyik birden tuwladı, Tula boyı juwladı (T.Jumamuratov).
Birden urıw — sabaw, salıp jiberiw, siltew.
SHanıshqanda shanıshqını báriń birden urıń, ...(Q.Ayımbetov).
Birden janı shıǵıw — a) qorqıw, húreyi ushıw, shorshıw, silkiniw, hawlıǵıw.
Bul jaǵdaydı kórgen Artıq aǵa birden janı shıǵıp ketti (T.Qayıpbergenov).
b) birden ólip qalıw, jan tapsırıw, janı shıǵıw.
SHıqtı janları birden, Tayaq jaman tiygen eken (Berdaq).
Birden tanlanıw — hayran qalıw.
Birden tanlanıp: — Serjan shıraǵımbısań!? — dedi ol dawısı dirildep (T.Qayıpbergenov).
Birden qalǵıw — birden uykısıraw, múlgiw.
Ol xarıǵanlıqtan ba birden qalǵıp ketti (Q.Sultanov).
Birden úrkiw — sekiriw, shapshıw, hawlıǵıw.
... ǵunan birden urkip ketti (Ó.Xojaniyazov).
Birden oyanıw — shorshıw, shorshınıw.
Birden oyanıp, jas bala nárse, meni kórer de, haplıǵıp keter (T.Qayıpbergenov).
Birden sezikleniw — gúdikleniw, qáwipleniw, sekiriw.
Anasınıń sózinen birden seziklenip, nárse qaraların jıynap ornınan turdı (T.Qayıpbergenov).
Birden jılaw — há demey jılaw, birden ókiriw, óksiw.
Bul gápti esitken Sara birden jılap jiberedi,.., (S.Ayniy).
Birden kiyligiw — ashıwlanıw, tullanıw, kúyiniw, keyiw.
... Temirxan ataǵa birden kiylikti (T.Qayıpbergenov).
Birden-bir — anıq, haqıyqat.
Qaraqalpaqstanda jer astı hám jer ústi baylıǵın qıdırıp tabıw bul ekspeditsiyanıń birden-bir wazıypası bolıp, Qaraqalpaqstandaǵı tábiyǵıy mineral resurslardıń kánin ashadı (gazetadan).