⬅️ Basqa sóz izlew
LatinКирил

BASÍQ I

Qaraqalpaqsha

f. 1. Bir nárseniń ústine kúsh túsiriw. Jazıǵı joq tonnıń peshin, Ǵıjlap turǵan qozǵa bastı (T.Jumamuratov). 2. Qozǵalıp júriw, adımlaw, qozǵalıw. Ayaǵın gaz-ǵaz basıp terezeni úsh ret shertti,... (T.Qayıpbergenov). Úyge qaray sırt-sırt basıp kiyatırǵan gewishlerdiń sesti shıqtı (Q.Sultanov). 3. awıs. Ayaq astı qılıw. — Seni jańǵız dep tolı, «Toqımbet» elatın ayaqqa bastı (K.Sultanov). 4. Gazeta, jurnal, kitaplardı baspadan shıǵarıw. Ádebiyat wákillerinin shıǵarmaların basıp shıǵarıwǵa úlken kewil bólingenligi tábiyǵıy nárse (B.Ismaylov). 5. Egilgen diyqanshılıqtı, bos jatqan jerlerdi jabayı shóplerdiń basıp ketiwi, ǵawlawı. Bir waqıtları usı káralardı jabayı ósimlikler basıp hám jabayı xaywanlar mákan etip jatqan (S.Xojaniyazov). ...sora basıp qalǵan jerlerin aralap júrdi (Q.Dosanov). 6. Jer júzin, dúnyanı, álemdi qaplaw, bir nárseniń betine jayılıw. Túnerip ketti kún astı, Hawanı kem-kem bult bastı (T.Jumamuratov). Oqıw oqıp bilmegendi bilgenim, Bulttı basıp biyik tawǵa mingenim (Á.SHamuratov). 7. Ilgeri júriw, órmelew, qıymıldaw. Tulparǵa qamshı basadı. Bálent kumnan asadı («Er Ziywar»). 8. Bir nárseni qumartıw, qálew, ıntıǵıw. Búrkittey tarpa basıp, salalı ásker pánjesi menen óńeshin úzer me edi, kim bilsin (K.Sultanov). 9. Jer betin bir nárseniń kúsh penen jayılıp qalıp ketiwi. ...suw tasıp eki jaǵasın basıp ketipti (gazetadan). 10. Bir nárseni iyteriw, qozǵaw, háreketke keltiriw. Diywalǵa ornatılǵan vklyuchateldi barmaǵı menen basıp, esik betke qaraǵan edi (T.Nájimov). 11. Istiń onǵarılıwı, jónlesiwi, sazlasıwı. — Álbette isim de ońǵa ba