⬅️ Basqa sóz izlew
LatinКирил

ИЗ

Русский → Qaraqalpaqsha

I (izo=, izy=, is=) приставка, фейил сөзлер жасаў ушын қолланылып, төмендеги мәнилерди аңлатады: 1) ҳәрекеттиң шыққан орнын көрсетеди, мыс.: изгонять quwıp shıǵıw;
2) ҳәрекеттиң көплигин, көп қайталанғанын билдиреди, мыс.: изрезать tilkim-tilkim etiw;
3) ҳәрекеттиң исленип жеткен шегин көрсетеди, мыс.;
износиться tozıw, tozıp pitiw;
4) рус тилиниң «ся» қосымтасы менен бирге айтылғанда ҳәрекеттиң барып жеткен ең жоқары шегин көрсетеди, мыс.: изолгаться ótirikti soǵıw;
5) рус тилиндеги гейпара фейил сөзлердиң тамамланған түрин жасайды, мыс.: изжарить quwırıw, quwırıp pisiriw.
II ИЗО предлог с род. п. 1. (на вопрос «откуда?») =dan, =den, =tan, =ten, =nan, =nen;
он приехал из Москвы ol Moskvadan keldi;
выйти из дому úyden shıǵıw;
из достоверных источников isenimli jerden;
пить из стакана stakannan ishiw;
стрелять из ружья mıltıqtan atıw;
2. (при обозначении части целого) =dan, =den, =tan, =ten, =nan, =nen;
один из ста júzden biri;
лучший из всех hámmesinen jaqsısı, bárinen jaqsısı;
3. (при обозначении материала) =dan, =den, =tan, =ten, =nan, =nen;
сделать из дерева aǵashtan islew;
сделано из стали polattan islengen;
4. (при изменениях, превращениях) =dan, =den, =tan, =ten, =nan, =nen;
из посёлка возник город posyolkadan qala payda boldı;
5. (по причине, с целью) =dan, =den, =tan, =ten, =nan, =nen;
из благодарности minnetdarlıqtan;
из уважения к вам sizge húrmet etkenligimnen, sizdi sıylaǵanımnan;
6. (в сочетании с предлогом «в») =dan, =den, =tan, =ten, =nan, =nen;
из года в год jıldan jılǵa;
изо дня в день kún-kúnnen, kún sayın;
* изо всех сил bar kúsh penen;
из кожи лезть bar kúshin salıp tırısıw;
выйти из себя qattı qáhárleniw, shıdamay ketiw.