ДУША
Русский → Qaraqalpaqsha
ж. 1. jan;
в глубине ~ и ishinen, kewliniń túpkirinde;
всей ~ ой, от всей ~ и shın kewli menen, shın júrekten;
всеми силами ~ й barlıq ıqlas penen;
у меня радостно на ~ е meniń kewlim shad;
у него наболело на ~ е onıń kewlinde dárt bar;
2. разг. (человек) jan, adam;
на улице ни ~ и kóshede bir de jan joq;
по скольку с ~ и? jan basınan qanshadan?;
3. ист. (крепостной крестьянин) jan (крепостной дийхан);<br/> 4. (единица населения) jan;
в семье пять душ semyada bes adam bar;
на душу населения jan basına;
5. (о характере) aq peyil, aq kókirek, aq kewil, ashıq;
добрая ~ а aq kókirek;
человек с открытой ~ ой aq kewil adam;
6. перен. (вдохновитель, главное лицо) ruxlandırwshı, basshı;
~ а общества jámiyettiń ruxlandırwshısı;
* заячья ~ а qorqaq, qoyan júrek;
~ а нараспашку aq kókirek adam, ashıq adam;
~ а не на месте tınıshsızlanıw, ráháti bolmaw;
~ ой и телом júdá berilip;
за милую душу ıqlası menen, ıqlaslı túrde;
говорить по ~ ам ashıq sóylesiw, ashılısıp sóylesiw;
сколько ~ е угодно qálegeninshe, kereginshe;
в ~ е он не был с этим согласен ishinen ol bul nárse menen kelispegen edi;
жить ~ а в душу awız birshilikli jasaw, mámle turıw;
~ а в пятки ушла húreyi ushıp ketiw, janı qalmaw;
вдохнуть душу во что-л. janlandırıw, ózgeris kirgiziw;
вложить душу jan-táni menen islew, berilip islew;
излить душу ishindegisin aytıp qumarın tarqatıw, sóylesip sherin tarqatıw;
отвести душу 1) (удовлетворить сильное желание) qumardan shıǵıw;
2) (высказаться) pikir alısıw;
отдать богу душу qaytıs bolıw;
положить душу за кого-что-л. janın qurban etiw;
души не чаять в ком-л. shın júrekten súyiw;
кривить ~ ой rasın aytpaw;
влезть в душу кому-л. 1) (втереться в доверие) isenimge iye bolıw;
2) (проникнуть в личную жизнь) sorastırıp jeke turmısınan da xabardar bolıw;
стоять над ~ ой ketpey qadalıp turıw;
не иметь ни гроша за ~ ой qaltasında iyt úriw, qaltasında bir pulı bolmaw.
в глубине ~ и ishinen, kewliniń túpkirinde;
всей ~ ой, от всей ~ и shın kewli menen, shın júrekten;
всеми силами ~ й barlıq ıqlas penen;
у меня радостно на ~ е meniń kewlim shad;
у него наболело на ~ е onıń kewlinde dárt bar;
2. разг. (человек) jan, adam;
на улице ни ~ и kóshede bir de jan joq;
по скольку с ~ и? jan basınan qanshadan?;
3. ист. (крепостной крестьянин) jan (крепостной дийхан);<br/> 4. (единица населения) jan;
в семье пять душ semyada bes adam bar;
на душу населения jan basına;
5. (о характере) aq peyil, aq kókirek, aq kewil, ashıq;
добрая ~ а aq kókirek;
человек с открытой ~ ой aq kewil adam;
6. перен. (вдохновитель, главное лицо) ruxlandırwshı, basshı;
~ а общества jámiyettiń ruxlandırwshısı;
* заячья ~ а qorqaq, qoyan júrek;
~ а нараспашку aq kókirek adam, ashıq adam;
~ а не на месте tınıshsızlanıw, ráháti bolmaw;
~ ой и телом júdá berilip;
за милую душу ıqlası menen, ıqlaslı túrde;
говорить по ~ ам ashıq sóylesiw, ashılısıp sóylesiw;
сколько ~ е угодно qálegeninshe, kereginshe;
в ~ е он не был с этим согласен ishinen ol bul nárse menen kelispegen edi;
жить ~ а в душу awız birshilikli jasaw, mámle turıw;
~ а в пятки ушла húreyi ushıp ketiw, janı qalmaw;
вдохнуть душу во что-л. janlandırıw, ózgeris kirgiziw;
вложить душу jan-táni menen islew, berilip islew;
излить душу ishindegisin aytıp qumarın tarqatıw, sóylesip sherin tarqatıw;
отвести душу 1) (удовлетворить сильное желание) qumardan shıǵıw;
2) (высказаться) pikir alısıw;
отдать богу душу qaytıs bolıw;
положить душу за кого-что-л. janın qurban etiw;
души не чаять в ком-л. shın júrekten súyiw;
кривить ~ ой rasın aytpaw;
влезть в душу кому-л. 1) (втереться в доверие) isenimge iye bolıw;
2) (проникнуть в личную жизнь) sorastırıp jeke turmısınan da xabardar bolıw;
стоять над ~ ой ketpey qadalıp turıw;
не иметь ни гроша за ~ ой qaltasında iyt úriw, qaltasında bir pulı bolmaw.