I м. (в печи) отынлық (печьтиң от жағарлығы).
II (ПОДО) предлог 1. с вин. п. (на вопрос «куда?») астына;
поставить что-л. ~ стол бир затты столдың астына қойыў;
2. с твор. п. (на вопрос «где?») астында, төменинде;
~ столом столдың астында;
хранить ~ замком қулып астында сақлаў, берк сақлаў;
3. с вин. п. =ға, =ге, =қа, =ке, =на, =не;
менен, бенен, пенен;
астына, астында;
взять ~ свою защиту өз қорғаўына алыў;
отдать ~ суд судқа бериў;
подпасть~ чьё-л. влияние биреўдиң тәсириниң астында болыў;
поставить ~ угрозу қәўип астына қойыў;
попасть ~ дождь жаўынның астында қалыў;
4. с вин. п. (для) ушын;
отвести участок ~ сад бағ ушын жер бөлип бериў;
5. с вин. п. (снизу) астынан;
взять под руку қолының астынан услаў;
6. с вин. п. (при указании времени, возраста) =ға, =ге, =қа, =ке;
жақын, алдында;
в ночь ~ Новый год Таза жылға қараған ақшамы;
~ утро таң алдында;
~ вечер кешқурын, кешке жақын;
~ старость қартайыўға жақын;
ей ~ сорок ол қырықтың шамасында бар;
7. с твор. п. (около) жанында, қасында;
жить ~ Москвой Москваның қасында турыў;
быть ~ рукой жанында тайын болыў;
8. с вин. п. (наподобие) =ға, =ге, =қа, =ке уқсас, мегзес;
сделать ~ мрамор мраморға уқсас етиў;
шкаф ~ красное дерево шкафты қызыл ағаштан ислегендей етиў;
9. с вин. п. (обеспечивая чем-л.) арқалы;
дать деньги ~ расписку акшаны тил хат арқалы бериў;
дать ~ залог гиреў арқалы бериў, гиреў алып бериў;
10. с вин. п. (в сопровождении чего-л.) қосып, қосылып, менен;
петь ~ аккомпанемент рояля рояльға қосып қосық айтыў;
~ звуки музыки музыка сесине қосып;
писать ~ диктовку диктовка менен жазыў;
~ аплодисменты қол шаппатлаўлар менен;
11. с твор. п. (приналичии какого-л. признака, свойства) астында, менен, бенен, пенен;
пароход ~ советским флагом совет байрағы астындағы пароход;
статья ~ его именем оның аты менен жазылған мақала;
писать ~ псевдонимом лақабы менен жазыў;
12. с твор. п. (вследствие чего-л.) нәтийжесинде, астында;
=дан, =ден, =тан, =тен, =нан, =нен;
сделать что-л. ~ угрозой қорққаннан бир нәрсени ислеў;
~ действием лучей нурдың тәсириниң нәтийжесинде;
13. с твор. п. (при помощи кого-чего-л., благодаря кому-чему-л.) қараўында, қарамағында, астында;
~ охраной закона заңның қорғаўы астында;
* поле ~ картофелем картофель егилген майдан;
склад ~ хлопком пахта склады;
ехать под гору таўдан түсиў;
держать ~ спудом қөп сақлаў;
~ пьяную руку мәс болып, мәсликте;
это ещё ~ вопросом бул еле белгисиз;
~ секретом жасырын;
быть ~ градусом ишип жүриў;
взять ~ козырёк әскерий сәлем бериў.ПОД= (ПОДО=, ПОДЪ=) приставка 1. төмендеги мәнилерди береди: 1) ҳәрекеттиң төменнен жоқарыға бағдарланғанын, мыс.подпрыгнуть ырғыў;
2) ҳәрекеттиң төменде болып атырғанын, мыс.: подшить астынан тигиў;
3) бир нәрсеге жақын келиўди, мыс.: подбежать жуўырып келиў;
4) үстине қосыўды, салыўды, мыс.: подлить астына қуйыў;
5) ҳәрекеттиң тәкрарланғанын ямаса оның бир нәрсениң изинен болғанын, мыс.: подпевать қосылып айтыў;
6) ҳәрекеттиң ақырына шекем даўамланбағанын, мыс.: подзабыть умытыңқыраў;
подтопить қыздырыў;
7) ҳәрекеттиң жасырын болыўын, мыс.: подглядеть сығалаў;
2. атлықларға ҳәм келбетликлерге төмендеги мәнилерди береди: 1) бир заттың төменги бөлегин, мыс.: подбородок буғақ;
поджелудочный ас қазанның астындағы;
2) бир пүтинниң бөлегин, мыс.: подразделение бөлимше;
3) биреўдиң қараўында ямаса қол астында екенин, мыс.: подследственный тергеў астындағы;
4) атақ жағынан басқадан төмен екенин, мыс.: подполковник подполковник;
5) бир заттың екинши затқа жақынлығын, мыс.: подгородный қала жанындағы.