TÚP
Qaraqalpaqsha
at. 1. Ishi quwıs ıdıstıń yamasa basqa bir zattıń eń tómengi jaǵı, astı.
Polat nayza qap túbinde jatpaydı (QQ.X.N.).
2. Ósip turǵan aǵashtıń, shóptiń, ósimliktiń hárbir danası.
Esiǵimizdiń aldında eki túp aǵash ósip turıptı (Ó.Ayjanov).
3. Janı, qası.
Taram-taram et berer, onı qayda qoyasań? Tal túbine qoyaman (qq.x.s.j.).
4. Aqıbeti, shıqqan tegi, neǵizi.
Urlıq — urlıqtıń túbi qorlıq.
Jaqsı menen tamır bolsań túbi bilis bolar, jaman menen tamır bolsań túbi urıs bolar (qq.x.n.).
5. awıs. Terek, shóptiń t.
b.
ósimliklerdiń jerge kirip turǵan bólimi.
Esik aldındaǵı bayterektiń birewin túbinen shawıp joq etip, birewin gelleklep qaytıńız dep, ámir etti (qq.x.e.).
0 Túbine jetiw — a) tuqımın qurtıw, joq etiw.
Bes toqsan bop túbińizge jetemiz (Omar), b) anıqlaw, belgilew, málimlew.
Túp nusqa — dáslepki aytılǵan yamasa jazılǵan túri.
Túp tamırınan joq bolıwı — izi qalmay joyılıw, qurıw.
Jınayatlı elementler túp-tamırınan joq bolıp, militsiyanıń burınǵı kútá awır, qıyın hám qáweterli isi ańsatlasıp kiyatır (A.Bekimbetov).