TABAN
Qaraqalpaqsha
at. Ayaqtıń tobıqtan tómengi jerge tiyetuǵın jalpaq beti.
Ashıwı kelip atańız, tabanın onıń tildirdi («Qırq qız»).
Hátte, tabanına tiken kirgenine de qayılshılıǵım joq (Ó.Xojaniyazov).
Qońırattıń bir balasınıń tabanına shóńge kirse, meniń jiligim sırqıraydı (T.Qayıpbergenov).
2. Aw, traktor, tank hám basqalardıń jerge tirelip tiyetuǵın jaǵı.
Taban jaǵına qorǵasın, ústińgi arqalıǵına qalqı ótkerilgen (Q.Irmanov).
0 Taban balıq — balıqtıń kishilew jalpaq túri.
Tabanı tozıw (qabarıw) — nátiyjesiz júriw, biyqarǵa hálek bolıw.
Pochtaǵa qatnay-qatnay taban da qabardı (K.Sultanov).
Qara taban — jarlı, qallash.
SHıǵıń maydanǵa qara taban gedeyler (K.Sultanov).
Taban eti, mańlay teri — qadal miynet penen tapqan tabıs.
Ómirinshe taban eti, mańlay teri kún kórgen balasın qayǵırdı (Q.Irmanov).
Taban jıltıratıw — tez ketiw, awlaq júriw.
Baspashılar tótepki bere almadı, tabanın jıltıratıp kelgen izin taptı (Q.Irmanov).
Taban jerge izep bastırmaw — a) qasınan qaldırmaw, úyden shıǵarmaw.
Ol (ákesi) bolǵanda Miyirxandı taban jerge izep bastırmaytuǵın edi (Ó.Xojaniyazov).
b) keltirmew, ákelmew, jolatpaw, jaqınlatpaw.
Tabanda turıw — birden, tosınnan, tapjılmay, dárriw.
Ekewi de bir-birin kóriwden-aq tabanda turıp qaldı (J.Aymurzaev).
Tabanın qırıp alıw — janına jaqınlatpaw, keltirmew, jolatpaw.
Tabanın tozdırıw — qayta-qayta qatnata beriw, keltiriw.
Tabanı tayıw — jumıs ornınan ayıplı bolıp bosanıw.
Tabanı tartnaw — qanday da bir jerge barǵısı kelmew, júrgisi kelmew.
Qashshannan baydıń ózine suqdanıp júrgen qızdıń sol waqıtta-aq tabanı tartpap edi-aw (SH.Seytov).
Tabanı tiyiw — barıw, bolıw, qanday da bir jerde bolıw.
Eger tabanım tiyip baraǵoysam, olardıń hár birinen keshirim sorar edim (M.Nızanov).
Xiywaǵa tabanı tiygen qaraqalpaq biyleriniń mákan jayı bolatuǵının ayttı, eki bazarlıqta Esengeldi biy menen Maman biy degenniń qonıp ketkenin xabarladı (T.Qayıpbergenov).
Tabanın tiliw — tabanın pıshaq, ulıwma tıyıq penen kesiw.
Taban tirew — qarsılasıw, kúsh salıw, arqa súyew, turaqlaw.
Taba almay xesh ilajın, Tamara qız taban tirep, Jıydı boyǵa kúsh-quwatın (J.Aymurzaev).
Aytqanı bolmaǵan soń taban tiresip turmadı.
Tabanlap turıw — qarsılasıw, ejesiw, eregisiw, ójetlesiw.
Olay bolsa tabanlap turıp alaman (T.Qayıpbergenov).
Taban astınan — birden, tosattan.
Tabannan qaytarıw — qarsı sóyletpew.
Tabanı jerge tiymew — zımıraw.
Manlayı kúnge kúymegen, tabanı jerge tiymegen («Alpamıs»).
Tabanına duz quyıw — joq qılıw, qurtıw, óltiriw.
Tabanın jalaw — jaǵımpazlıq etiw.
Tabanı tesiliw — júrip sharshaw.
Bir taban — az da bolsa, bir shama.