f. Bir zattı qurıw, tiklew yamasa zattı ekinshi bir zattıń ishine taslaw, quyıw.
Taqıyatas ele jaqın qonajaq, Xojelige jáne kópir salajaq, Bul úshewi keleshekte qosılıp, Budapeshttey úlken sháxár bolajaq (I.YUsupov).
Qazanıńa ne salsań, shómishińe de sol ilinedi (naqıl).
Aytqan sózi sheker, bal salǵan nabat.
Jaqsınıń sonınday miyrimi bolar (Átesh).
Qáde-qáwm etti kúyewdin qaltasına salıp jiberedi (K.Sultanov).
0 Adam salıw — adam kúshinen paydalanıw ushın salıq esabında húkimet tárepinen ielengen háreket.
Xannan jasawıl keldi: Jańakent qalasınıń kurılısın baslaw ushın awılǵa kóp adam salınıptı (T.Qayıpbergenov).
Azıw salıw — zorlıq islew, zatların tartıp alıwǵa xáreket islew.
Mine, sonnan beri onıń qorjını juwanıp, aldınan kese ótkenge azıw salıp tur (K.Sultanov).
Aybaraq salıw — baqırıw, shawqım shıǵarıw, dawlasıw, jánjel shıǵarıw.
Serlep istiń piter jaǵın, Salıp bular aybaraǵın, Siltey almay jaw-jaraǵın, Uslamaqshı bolǵan eken (Berdaq).
— Saat on ekige deyin hesh kimdi ishke jibere almayman, — dep aybaraq salıp turar edi (M.Nızanov).
Ayta salıw — tosattan sóylew, bir nárseni aytıp qoyıw.
— Áwliyedey qaynaǵanıń atın aytıp salıppan ǵoy, ańkdu basım!... (K.Sultanov).
Zıyat gáp aytıp salıwdan qorqdman (M.Nızanov).
Aqlara salıw — barlıq nárseni aytıw.
Aldına salıw — a) baqırıstan, sógisten qorǵanıw maqsetinde ózi menen birge arashaǵa adam ákeliw.
Gáptiń bir bántinde Esengeldi balanıń ókesinen seskenip, ózin aldına salıp ákelgenin sezdirdi (K.Sultanov).
Eger aldına kátquda salıp kelse, tánha ózim sóylesip kórermen... (T.Qayıpbergenov).
b) bende etiw, baylap alıp ketiw.
— Qızdı tuwǵan qaysı hayal? Aldımızǵa salıń dárhal! Asarmız darǵa, itimal, — Desip buyrıq bergen eken (Berdaq).
Jasawıl keshke taman bir top yarım jalańash balanı at aldına salıp satırlatıp kuwıp keldi (T.Qayıpbergenov).
Artqa salıw — izde, keyinde qaldırıw.
Úsh kúnlik jol artqa salıp, Attıń basın tarttıdaǵı, Kuwǵan jawdı kútip alıp, Qayta sawash kurdı taǵı... (I.YUsupov).
Asır salıw — kuwanıw, kewilleniw, oynaw.
Biziń keń jaylaw únsiz japalaq kibi qusları menen emes, keń dalaǵa sıymay, asır salıp oynaytuǵın asaw tay kibi, shaqalaqlaǵan kúlkisi búlbil sestine megzee Perixan menen gózzal eken! (T.Qayıpbergenov).
At salısıw — jumıstı, xáreketti birgelikge islew.
Jasawıllar kelgeli Mádeminniń inisi Qudiyardıń Qosıbay awılınıń qırmanına ala topılıp júrgeni de, bir jaǵınan Xalmurat baydıń kegi ushın at salısqanı edi (K.Sultanov).
Aw-duzaq salıw — ańǵa shıǵıw, balıq uslaw.
Qızı salıp aw-duzaǵın, Aldı kóldiń aq shabaǵın, Hám ash qılmadı tamaǵın, Ata ırazı bolǵan eken (K.Sultanov).
Awzına as salıw — er jetiw, ata-anasın baǵa alatuǵın dárejege jetiw.
— Táwirmen.
Biziń Jaqsılıq awızımızǵa as salıwdıń ǵamın oylaytuǵın bolıptı (T.Qayıpbergenov).
Awız salıw — tislew, alıwǵa qolaylasıw.
Qem-kemnen iytler órshelenip, óshpenligi ulǵayıp Qódirdiń denesine awız salıwǵa jaqınlastı (K.Sultanov).
Áwerege salıw — háleklew, jumısın, mútájin pitkermew.
Sennen jasırınıp qashsam ańlıp, Iyisshil iyttey izlep tawıp alasań, Toǵayda adasqan jolawshı yańlı, Áwere-sarsańǵa bizdi salasań (I.YUsupov).
Badabat salıw — bar dawısı menen sóylew, shawqım shıǵarıw.
— Áy, Jánibek tarxan, az ǵana wájleseyik, — dep alıstan badabat salıp, qaptalındaǵı Maman biyge sóylep baratır (T.Qayıpbergenov).
Bay-bay salıw — dawıs shıǵarıp jılaw.
— Oy, shıraq! Nemene, kóshede bay-bay salıp? Sábimisiń túge! (M.Nızanov).
Bas salıw — birden, tezlik penen háreket etiw.
Mashinanı tuttı alǵa júrgizbey, Úndespeydi awzın buwǵan ógizdey, SHofyor shıqtı ruchkasın qolǵa alıp, Urdı olar bas salıp, Tuttı qızdı bir awız sóz deǵizbey (I.YUsupov).
Belgi salıw — qábirdiń basına sol insannıń ismin jazıw, belgilew, qorshaw yamasa jay salıw.
Saǵan alıp kelgen gúlim de joq bir, Akdıqlarıń qorka-qorqa, basıńa, Eplep belgi salǵan.
Oǵan da shúkir (I.YUsupov).
Buǵaw salıw — ilmek jipke ildiriw, tutıp alıw, aldaw.
Buz-bulaq salıw — daw-jánjel, urıs shıǵarıw.
— Jaw jaǵadan alsa, Tórebay qudamız qızımdı alıp ketemen dep úyge buz-bulaq salıp atır (K.Sultanov).
Búlik salıw — búldiriw.
Búldirgi salıw — buzıw, wayranlaw.
Gezek salıw — retlesip islew.
Ǵayrat salıw — bar kúsh-jigeri menen islew, háreket etiw.
Hár isińiz jeńislerge mádatkar, Tariyx betlerinde atlarıńız bar, Jarıskd tús deseń bizler qarıydar, keliń iske ǵayrat salayıq, qızlar (I.YUsupov).
Ǵawǵa salıw — shatastırıw, arazlastırıw.
Dóhmet salıw — jala jabıw, orınsız asılıw.
Ǵulǵıla salıw — eki oylı etiw, oylandırıw, irkiw.
Geyde qattı zerigip ketken waqgımda ishki sezimlerim maǵan ǵulǵula saladı: «Qonıraw etip kór, múmkin onıń telefonı islemey qalıp, seni taba almay atırǵan shıǵar!» (M.Nızanov).
Daw salıw — óz huqıqın talap etip jánjel shıǵarıw.
— Azanshı Eshniyaz axun neǵe joq? Óltirǵensiz, — dep qosımsha daw salıp jiberipti (T.Qayıpbergenov).
Kúyewi daw salıp kelip tur edi, sol jerde jası úlken bir kempir oǵan táselle berdi (M.Nızanov).
Dawrıq salıw — dawısın kóteriw, shawqım salıw.
Onda da ákesi dawrıq salıp oyattı (T.Qayıpbergenov).
Dári salıw — hár qıylı vakńinalardı shanshıw jolı menen emlew.
— M agan tezirek tınıshlandırıwshı dári salıń, — dedi (M.Nızanov).
Dinge salıw — óz dininen waz keshtirip, basqa dinge ótkeriw, óziniń aytqanın boldırıw.
Orazannıń ulı Maman júdá zor bala boldı.
Bárin begishtirip dinge salıp atır (T.Qayıpbergenov).
Dıqqat salıw — kewil menen tınlaw, kewil awdarıw.
Onıń ústine men de oǵan dıqqat salıp qaramayman (M.Nızanov).
Esine salıw — yadına salıw, eske túsiriw.
— Lekin, bir nárseni esińizge salıp qoyayın, sizler awkam kóleminde azshılıqtı quraysız (M.Nızanov).
Jay salıw — imarat qurıw, úy tiklew.
Bizler jaqında jer jay salıp, kóship kettik (M.Nızanov).
Janına egew salıw — qıynalıw, azaplanıw.
Úyde apamnıń maǵan suwısıp ketkeni, Alpamıstı barıp kóre almaǵanım, shappattaydan «qaynaǵa» bolıp, tez basılıp qalıwǵa májbúr bolǵanım sebepshi boldı ma, qullası, elden shıǵıp baratırǵanda qıyalıma kelmegen bul sawallar endi kún sayın meniń janıma egew salar edi (M.Nızanov).
Japıraq salıw — japıraqtıń ósiw dáwirindegi ózinen japıraq shıǵarıw fazası.
YAd bilemen kaysı terek qaymanda, Qay báhárde qansha japıraq salǵanın (I.YUsupov).
Jar salıw — járiyalaw, kópshilikke xabarlaw.
Onıń aytıwı boyınsha, SHortanbay awılında awıl xojalıǵınıń skladına ot bereyin dep atırǵan adamdı biz sekilli oqıwshılar arasınan dáwjúrek birewi kóripti de, awılǵa jar salıp shıǵıptı (T.Qayıpbergenov).
Kesellikti emlewdi tıshqanlarda, qurbaqalarda sınap kórip, qurttay ózǵeris bolsa dúnyaǵa jar saladı (M.Nızanov).
Jawshı salıw — ayttırıp barıw, ortaǵa adam qoyıw.
Onda eki el árwaq-uran shaqırısıp, jawshı salıp, arazlasıwı hám bir pitimge keliwi lazım... (K.Sultanov).
Jánjel salıw — urıs shıǵarıw, daw shıǵarıw.
Jelbigey salıw — kiyimniń jeńin kiymey iynine ildiriw.
Tuwar tappaǵan jigit arıslanday kúshi, tawıstay kelbeti bolsa da jası kırkka kelgenshe shapanın jelbegey salıp: elme-el gezip qıdırıw menen sergeldeń edi (K.Sultanov).
Jerden alıp, jerge salıw — qattı urısıp keyiw.
Jibine salıw — kekse jastaǵı adam ólgen kúni kiyimlerin jipke ildiriw dástúri.
— Kelinge ber, arshaǵa taslasın.
Men ólgende jibime salarsız! — dedi (M.Nızanov).
Jiger salıw — bar kúshi menen islew.
Jolǵa salıw — a) dúzew, aqıllandırıw.
Ana tárbiyasın kórmegen men sorlını durıs jolǵa salıwshılar bar edi ǵoy... (T.Qayıpbergenov).
b) siltew, kórsetiw.
Jol salıw — jańadan ideya, pikir, is, jumıs baslaw.
Sumlıq jaylaǵan bul delbe dúnyada, Siz tıńnan tuwrı jol salıp kelesiz (I.YUsupov).
Oǵan sebep birinshiden — Qulımbet biylikti alǵan soń qol astındaǵı alıs jatqa salǵırttı batıra salsa, ekinshiden — aldında jol salıp ketken ustazınan alǵan tálimi boyınsha ol da: «Aydos bolıp, xanǵa jaranaman» dep, biylik kamshısın shıyraqusladı (K.Sultanov).
Jónge salıw — dúzetiw, tártipke salıw.
Alǵárez; jesirdi kaytarıp, buzıq tentegin jónge salıp, júwenleydi! (K.Sultanov).
Júzin tómen salıw — qapa bolıw, kewli qalıw.
Tolǵan ayday dóńgelengen júzindi, Óytip tómen salma ne bolsa soǵan (I.YUsupov).
Zawal salıw — azap beriw, qıynaw.
— Qızdı tuwǵan sol hayaldı, Onınday buzıq qıyaldı, Salıp basına zawaldı, Tez keltiriń! — degen eken (Berdaq).
Záulim salıw — hákimshilik etiw, zorlıq islew.
Zeyin salıw — ıklaslanıw, dıqqat penen islew.
Meńlimurat aǵa onıń bul áńgim esin kútá zeyin salıp maqullaytuǵın edi (T.Qayıpbergenov).
Zikir salıw — ertede qollanılǵan em, emlew, dawalaw usıllarınıń biri.
Árwaq shaqırıp garrı porqan, Gúbelektey otqa urar, Zikir salıp duw alaman, Massagetler oyın kurar (I.YUsupov).
Ózi bolǵan ǵoshshaqjigit, Kattı ketip barasań sen.
Bizden sizge pándi úgit, Zeyniń salıp qarasań sen (K.Sultanov).
Iyttiń kúnin salıw — qorlaw, azap beriw.
«Basıńa iyttiń kúnin salaman», «Há, iyttiń tuwǵanı seniń!» (M.Nızanov).
Iz salıw — belgilengen jerden birinshi ret júriw.
Bul kóshege birinshi men iz salıp atırman, — dep kúlip qoydı (M.Nızanov).
Iynelik salıw — balıq uslaytuǵın aw-duzaq toqıwdıń usılı.
Hámmenin qolı qıymıldap atırǵan soń kempir de qarap otırıwdıń esabın tappay, skladtan 10-15 kilo jip alıp «iynelik» salıp otırǵanına jılınan astı (K.Sultanov).
Iske salıw — jumıs baslaw, islew.
Isbilermen deǵen sırlı ilimdi, Iske salıp, kózin tapsań bulaqtıń, Uzın qılar qolıń menen tilińdi, Eńbegindi emip, xosh bolar waqtıń (I.YUsupov).
Kassaǵa salıw — ózine tiyisli pul, aqshanı ósimine bankke amanatqa qoyıw.
Jumabaylar miynet qaqısına tiyisli pulların amanat kassasına salıwdı bilmey tek urǵashı mal satıp ala beretuǵın edi (T.Qayıpbergenov).
Kewline jaqsılıq salıw — qarasıw, járdem etiw, jumısın pitkeriw.
Kuday kewillerine jaqsılıq salıp, qayal-qızlar bayramı kúni Vasya ekewi meni aeroporttan Moskvaǵa uzatıp saldı (M.Nızanov).
K