DÁSTAN
Qaraqalpaqsha
at. (parsı, qıssa, tariyx).
1. at. ád.
Qosıqpenen qara sóz aralasıp jazılǵan jırawlardщ qobız benen jırlap aytıwına qolaylı kólemli shıǵarma.
Berdaqtıń «Aqmaq patsha» dástanı.
Qazı sóyler aldında tamaǵın qırınıp, dástanǵa túseyin dep otırǵan jırawday tamsanıp aldı (Q.Sultanov).
2. ád.
Xalıq qaharmanları qaqqında poeziya hám prozalıq epikalıq shıǵarma.
Qaraqalpaq xalıq dástanları.
«Qırq qız» dástanı.
3. awıs. Bastan keshirgen waqıyalar, kdyǵı-hásiret.
Zaman dártin dástan etip tilinde, Xalqıńnıń ar-namıs hújdanı boldıń (I.YUsupov).
4. Awızdan-awızǵa ótip júrgen belgili, málim qızıklı waqıyaǵa bay gúrrińler, gáp-sózler, táriyipler.
Onıń sulıwlıǵı tillerde dástan.
Aytsam adaǵı joq, bir qızıq dástan, Bunsha sulıw, gózzalıqgıń tilsimi (Aqsholpan Amaniyaz).
0 Dástan bolıw — el arasında gáp bolıw, qosıq bolıp jırlanıw, el awzına túsiw.
Tilde dástan bolıp «UrGa» qalası, Sóngen mayaklarıń qayta janadı (A.Zerger).
Dástan qılıw — qanday da bir waqıya-hádiyseni gáp etiw, elge jayıw, tarqatıw.
Kóp sóylegen kóbiktiń, Eki jaǵı qarıspas, Baslayǵoysa ol sózin, Dástan qılıp, tawıspas (qq.x.n.m.).
5. awıs. Kóp nárselerdi óz ishine alatuǵın waqıya, tariyx.
Tárbiyalap ósirgenin ustanıń, Mashxur ettim qısqashalaw dástanın (A.Dabılov).
6. Er adam ismi.