DÁLIL
Qaraqalpaqsha
at. (arab.
— belgi, iz, sebep) 1. Pikir, oylaw xám sol sıyaqlı nárselerdi tastıyıqlawshı, olar haqqında sebep bola alatuǵın nárse, fakt.
Isenimli dálil, kúshli dálil.
Tóbe kerek-shıǵıw ushın tawdı asıp, Dálil kerek-jıǵıw ushın dawlasıp (J.Najimatdinov).
2. Sud islerinde (dálileniwi) anıqlanıwı zárúr bolǵan jaǵdaylardı tastıyıqlaytuǵın yamasa biykarlaytuǵın túrli faktli maǵlıwmatlar.
Dálil sudta haqıyqattı anıqlap, ádil qararǵa keliw ushın jalǵız tiykar bolıp esaplanadı.
Demege dálil joq «xalıq dushpanı», SHıqtıma qıyaldan, oydan bilmedik (K.Nurmuhammedov).
0 Zat penen keltirilgen dálil yamasa materiallıq dálil — jınayattı sıpatlaytuǵın buyımlar.
Tuwrı dálil — tuwrıdan-tuwrı.
3. Sebep, sıltaw.
Álbette, Ráwshan bul islerdi aytıp, dálil etip otırmadı (J.Aymurzaev).
Dálil bolıw — sıpatlaw, mısal bolıw.
Dálil etiw — qanday da bir iske yoshlandırıw, másláhát beriw.