DENE
Qaraqalpaqsha
at. 1. Pútkil adam hám janıwarlardın denesin quraytuǵın barlıq materialdıq bólekler jıyıntıǵı.
Bir jannıń kumarı ekewin aldı, Ne jigit denesi maydanda qaldı (A.Jiyenbaev).
2. geom.
Tárepleriniń bahalawǵa bolatuǵın úsh ólshemli obyekt.
3. fiz.
Massaǵa, salmaqqa hám kólemge iye bolıw menen sıpatlanadı, sonday-aq, bir tutas birlikti quraytuǵın massalar jıyıntıǵı.
4. astr.
Aspan denesi.
Álem, juldız yamasa kenisliktegi basqa obyektler.
Sonıń ushın da tirishiligimiz deregi bolǵan Quyash xár tárepten dıqqatqa ılayıq aspan denesi esaplanadı («EQ» g.).
0 Dene dúzilisi — adam xám janzatlardın dúzilisi xám wazıypaları xaqqında maǵlıwmat.
Dene aǵzaları — insan yaki janıwarlardıń sırtqı xám ishki organları.
Dene tárbiyası — densawlıqtı kúsheytiwge, shınıqgırıwǵa h.t.b.
minnetlerine baylanıslı alıp barılatuǵın sabaq.
Denesi túrshigiw — bir nárseden qorqıp seskeniw.
Jigit denesi túrshigip ketip: «Men jállat emespen», — dedi (ráwiyat).