at. 1. Adamlar jasaytuǵın jerlerden tısqarıda bolǵan, egin egiletuǵın jer.
Egin dalası.
Jer — dala, Quda — pana (kq.x.n.m.).
2. Qaladan tısqarıda baǵ, qorǵan xám jer-suwlar.
0 Dala háwli — gózzal tábiyat qoynında kurılǵan, dem alıwǵa baǵıshlanǵan, dacha.
3. Ulıwma keń tábiyǵıy ashıqlık jer, jaylaw.
Topıraqqa bılǵanıp terleri aǵıp, Tóseksiz dalada jatqan shopanlar (Kúnxoja).
Saz dawıslı garmonǵa da til pitken, Keń dalanı sazǵa bólep múlgitken (I.YUsupov).
4. Úyden tısqarı jer, sırt, kóshe.
Ananıń kewli — balada, balanıń kewli — dalada (kk.x.n.m.).
Dala mashqı — ásk.
Áskerlerdiń xalıq jasaytuǵın jerden tısqarıda, ashıq maydanda ótkeriletuǵın shınıǵıw, áskeriy tayarlıqları.
Dala pochtası — Áskerlerdiń áskeriy bólimler boyınsha júrip xızmet qılatuǵın pochtası.
Dalaǵa shıǵıw — a) taza hawaǵa shıǵıw, úydiń ishinen sırtqa shıǵıw; Terezeden sıǵalaǵan ey dostım, SHapanıńdı kiy de shıq tez dalaǵa (SH.Elmuratov).
b) awıs. Úlken yamasa kishi dáretke shıǵıw, hájetxanaǵa shıǵıw.
Quw dala, meńirew dala — elsiz, suwsız jer, keńislik.
Jayılıp aqqan Jayıq joq, Júrmiz menirew dalada (Tolǵaw).
Miyneti dalaǵa ketiw — etken isi zaya boldı, miyneti kurı ketti.
Sózi dalada qalıw — sózin hesh kim tıńdamadı, sózi iske aspadı, sózi ótpedi, sózi pátiwaǵa alınbadı.
Qurı dalaǵa sóylew — hesh kim qulaq salmasa da ayta beriw, mázi ózinen-ózi sóyley beriw.