GRADUS
Qaraqalpaqsha
at. 1. Hawa rayı, dene xám t.b.
ıssılıǵın yamasa suwıqdıǵın esaplaytuǵın ólshew birligi.
Jaz da, way-way, 60 gradus desek te, Órtensem de jataman tap áptapta (Aqsholpan Amaniyaz).
2. mat.
Tik múyeshtiń toqsannan bir bólegine teń, jazıq múyeshtiń ólshew birligi bolıp, bunı Vavilon bilgirleri jıldı 360 kúnge, soǵan sáykeslendire sheńberdi bólikke bólgen, bóliklerdi «adım» dep ataǵan, keyinirek bul sózdi grekler óz tiline awdarıp, «gradus» deytuǵın bolǵan hám áyyemgi vavilonlı astronomdar sanaw tiykarı ushın alpıslıq sistemanı qoldanǵan saattıń jáne múyeshlik gradustıń alpıs minutqa bóliniwi de usı menen baylanıslı payda bolǵan.
3. Pivo, vino, araq-sharap hám t.b.
ishimliklerdiń ashıw kúshiniń birlik ólshemi.
0 Gradusı bar.
a) sál másirek, keyipli, ishińkiregen; b) spirt qosqan, ishinde spirti bar, spirtli.