BÁLENT
Qaraqalpaqsha
kel. 1. Biyik, joqarı, dóń.
Atawdın bálent jerlerin qos ákelip súrgizdi («Qırq qız»), ...eles-eles kórindi, Tayshaxanday patshanıń, bálentten qorǵan qalası («Alpamıs»), At suwǵardım bálent tawdın qaǵınan, Qırq jıl dáuran súrdim ıǵbal-baǵımnan («Máspatsha»).
Neshe bálent tawlardı, Astı maydan ishinde («Er Ziywar»).
2. Joqarı dawıs.
Hámel menen jazıqsızdı tırnaysań, Sestiń bálent, ishiń gewek sırnaysań, Jaramsaqlar jalǵan maktar kózińshe, SHının aytsam, bes tıyınǵa turmaysań (T.Jumamuratov).
3. Jaqsı turmıs, mártebe, abıraylı, baxıtlı turmıs, joqarı, zıyat, artıq, Qanday jaqsı qız-á! Sabırdan anaǵurlım bálent (G.Izimbetov).
Temir tawlarında sharq urǵan suńqar, Bálent abırayıńnan bergendey xabar (I.YUsupov).
Qara tawday bálent baxıt basımda, Kel doslarım, kóriń biziń Nókisti (I.Qurbanbaev).
0 Bálent-pás — biyik hám páslik jerlerdi bildiredi, bir nárseniń biyik yamasa pás ekenligi oylı-qırlı jerler, tegis emes jer.
Tawlarımnıń kópti bálenti-pásti, Bizde bardur neshshe jawlardıń qastı («Máspatsha»).
Ashılǵan baǵda laladı, Bálenti-pás, oy saladı («Alpamıs»).
Bálent kógis, pás kóshe, SHaxmaq kóshe, tas kóshe («Berdaq»).
Bálent-biyik — biyiklik jerler, biyik bir nárse, júdá joqarı.
...bálent-biyik Daǵıstanda dáryaday yoshıp ketip baratırǵan eken («Máspatsha»), Bálent dawıs — dawıstıń kúshli, kóterińki, qattı shıǵıwı, pátlenip sóylew.
...Qumarı basılǵanday kem-kemnen dawısın bálentke kóteredi (K.Sultanov).
Al, ekinshisine qaraǵanda birinshisiniń dawısı bálent (A.Begimov).
Qolı bálent — jaǵdayı hár tárepleme jaqsı, zıyat, artıq, qewili tolıq.
...urası tolı adamlardıń qolı bálent (T.Qayıpbergenov).
Qısqası, eki nárestendi birewden kem, birewden ilgeri ash etpey asırasań qolıń bálent (Ó.Xojaniyazov).