ЕРТЕ
Қарақалпақша
р. 1. Таңертең, азан менен, азаннан, таң сәҳәрден.
Бүгин күндегиден ерте келипсиз ғой, — деп еди, ол дәрриў жалт қарады Нурымбетке (Ө.Айжанов).
Ол ерте турып атланып, бәдер кетеди («Қоблан»).
Ерте туўып кеш батқан, Өмири зая жулдыздай («Қырқ қыз»).
2. Баяғыда, бурын, өткен гез.
Ески тарийх ерте туўған ел едиң, Қайтадан жаңарып, күлдиң Қоңырат (И.Юсупов).
Ертегим ерте болды, Қулағы келте болды (ққ.х.қ.).
Ерте-кеш — азаннан кешке шекем тынбаў, күн демей, түн демей ислеў.
Ерте бир өлим бар ерте яки кеш, Асық аттым келди ме деп қолай пеш (Қ.Ирманов).
0 Ерте әййем — жүдә ерте, әййем заман, дым ерте.
Ерте әййем заманда, сол заманның қәдиминде, Бухар деген журтында, Булыңғыр дәрьясының жағасында,... («Мәспатша»).
Ерте бастан — әўелден, ертерек, алдын-ала, күн бурын.
Соның ушын ерте бастан жыллы қоралар таярлады (Ө.Айжанов).
Еп-ерте — алда, бурын, ерте менен, алдын-ала.
Бүгин жумысын еп-ерте тамамдап, үйлерине қайтты (газетадан).